काठमाण्डौ । नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढाउनुपर्ने कारण देखाउँदै स्पष्टीकरण दिएको छ ।
पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य महँगोमा बेचेको भन्दै सामाजिक सञ्जाल लगायत चौतर्फी आलोचना भएपछि निगमले यस विषयमा स्पष्टीकरण दिएको हो ।
विशेषगरी सामाजिक सञ्जालहरुमा कच्चा तेल (क्रुड आयल) को मूल्यको तुलनामा नेपालमा पेट्रोलियम पदार्थको भाउ उच्च राखिएको भन्दै उठ्न थालेको छ । यसै विषयमा नेपाल आयल निगमले आइतबार ८ बुँदे प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै आफ्नो धारणा सार्वजनिक गरेको हो ।
निगमका अनुसार नेपालमा इन्धनको मूल्य निर्धारण कच्चा तेलको भाउका आधारमा नभई प्रशोधित पेट्रोलियम पदार्थको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्यलाई आधार मानेर गरिन्छ । देशमा पेट्रोलियम रिफाइनरी नहुँदा कच्चा तेल सिधै आयात गर्न नसकिने र तयार पेट्रोल तथा डिजेल नै बाहिरबाट ल्याउनुपर्ने बाध्यता रहेको उल्लेख गरिएको छ ।
निगमले इन्धन खरिदका लागि इन्डियन आयल कर्पोरेसन (आईओसी) सँग निर्भर रहँदै आएको जनाएको छ । विज्ञप्तिमा भनिएको छ, कि प्रशोधित इन्धन स्वाभाविक रूपमा कच्चा तेलभन्दा महँगो पर्ने भएकाले मूल्य तुलना गर्दा क्रुड आयलभन्दा पेट्रोल र डिजेलको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्यलाई आधार बनाउनुपर्ने हुन्छ । आईओसीले हरेक १५ दिनमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको औसत मूल्यका आधारमा नयाँ दर पठाउने गर्छ र सोही आधारमा नेपालमा खुद्रा मूल्य समायोजन गरिन्छ ।
निगमका अनुसार अप्रिल १६ मा कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल ९९.६ अमेरिकी डलर, पेट्रोल १३९.३ डलर र डिजेल २२८.१ डलर थियो । त्यस्तै अप्रिल २ मा कच्चा तेल ११८.३ डलर, पेट्रोल २६२.० डलर र डिजेल ३३४.४ डलर प्रति ब्यारेल पुगेको थियो।
सामान्य अवस्थामा कच्चा तेल र पेट्रोलबीच करिब १० डलर तथा कच्चा तेल र डिजेलबीच करिब २० डलरको अन्तर हुने गरे पनि हाल यो अन्तर उल्लेखनीय रूपमा बढेर क्रमशः १४४ डलर र २१६ डलरसम्म पुगेको निगमले जनाएको छ । यसले मूल्य समायोजनमा थप दबाब सिर्जना गरेको बताइएको छ ।

